Οι καλοήθεις βλάβες, που αποτελούν και τη συντριπτική πλειοψηφία των παθήσεων του μαστού, δεν απαιτούν, συνήθως, τίποτα παραπάνω από διαβεβαίωση και παρακολούθηση της ασθενούς. Διακρίνονται σε δύο υποκατηγορίες.
- Στις καλοήθεις παθήσεις χωρίς δυνατότητα εξαλλαγής
Σε αυτές ανήκουν οι κύστεις, τα νεανικά ιναδενώματα, η νόσος του Mondor, η εκτασία πόρων, το λίπωμα, το αμάρτωμα ή ιναδενολίπωμα, η μαστίτιτιδα, η γυναικομαστία, η αδένωση.
Στην περίπτωση των κύστεων, που αποτελούν το συνηθέστερο εύρημα του προληπτικού ελέγχου, η παρακολούθηση στα πλαίσια του προληπτικού ελέγχου είναι η ενδεδειγμένη, ενώ παρέμβαση, συνήθως παρακέντηση αυτών, απαιτείται μόνο αν η κύστη είναι μεγάλη ή φλεγμαίνει και προκαλεί συμπτωματολογία, συνήθως πόνο.
Τα νεανικά ιναδενώματα, επίσης πολύ συνηθισμένα (μία στις τέσσερις γυναίκες εμφανίζει ιναδένωμα μαστού) απλά χρήζουν παρακολούθησης, στα πλαίσια του προληπτικού ελέγχου. Ένδειξη χειρουργικής αφαίρεσης, τίθεται στην περίπτωση επιθυμίας της ασθενούς ή αν τα ιναδενώματα έχουν τέτοιο μέγεθος ή θέση στο μαστό, που προκαλούν συμπτώματα όπως άλγος ή δυσμορφία.
Η μαστίτιδα, η φλεγμονή δηλαδή του μαστού, εμφανίζεται συνήθως κατά τη διάρκεια της λοχίας και απαιτεί αγωγή με αντιφλεγμονώδη και αντιβίωση.
Η νόσος του Mondor, η επιπολής θρομβοφλεβίτιδα του μαστού, εμφανίζεται σε περίπτωση υποκείμενης θρόμβωσης, ή μετά από χειρουργείο ή ακτινοθεραπεία στο μαστό και αντιμετωπίζεται με αντιφλεγμονώδη αγωγή και εφαρμογή θερμών επιθεμάτων.
Η γυναικομαστία που εμφανίζεται σε ένα ποσοστό 30-50% του πληθυσμού των ανδρών, αποτελεί καλοήθη κατάσταση που οφείλεται στην υπεροχή της δράσης των οιστρογόνων έναντι των ανδρογόνων. Συνήθως εμφανίζεται στην εφηβεία και υποχωρεί μέχρι το 25ο έτος της ηλικίας, ενώ άλλοτε υποχωρεί με την αντιμετώπιση του εκλυτικού αιτίου (φάρμακα, υποκείμενη παθολογία, παχυσαρκία).
Στην περίπτωση της αδένωσης, που αποτελεί μια κατάσταση υπερπλασίας του μαζικού αδένα, δεν απαιτείται τίποτα παραπάνω από παρακολούθηση στα πλαίσια της πρόληψης.
- Στις καλοήθεις παθήσεις με δυναμική εξαλλαγής.
Σε αυτές ανήκουν τα σύνθετα ιναδενώματα, το ενδοπορικό ή ενδοκυστικό θήλωμα, η ακτινωτή ουλή, ο φυλλοειδής όγκος, η άτυπη επιθηλιακή υπερπλασία των πόρων, η άτυπη επιθηλιακή υπερπλασία των λόβιων, η επίπεδη επιθηλιακή υπερπλασία, το λοβιακό καρκίνωμα in situ (LCIS).
Στην κατηγορία αυτών των παθήσεων, που η διάγνωση τίθεται με βιοψία, η αντιμετώπιση είναι η χειρουργική εξαίρεση της βλάβης. Οι τεχνικές της χειρουργικής αφαίρεσης είναι οι ογκοπλαστικές, που εξασφαλίζουν εκτομή της βλάβης και ταυτόχρονη διατήρηση του μεγέθους και του σχήματος του μαστού.
